Manda ve Himaye İnfografik Görseli

[Engin Demirci]

Manda ve Himaye İnfografik Ders Notu

MANDA VE HİMAYE KAVRAMIİndir

Manda ve Himaye (LGS Ders Notu)​

---

1. Manda ve Himaye Nedir?​

Manda​

• Az gelişmiş bir ülkenin, Milletler Cemiyeti adına
• güçlü bir devlete yönetilmek üzere verilmesidir.

Örnek:

• I. Dünya Savaşı sonrası
  • Orta Doğu’da bazı bölgelerin İngiltere ve Fransa’ya bırakılması

---

Himaye​

• Bir devletin, başka bir devletin koruması altına girmesidir.
• Devlet bağımsızlığını fiilen kaybeder.

Örnek:

• Küçük devletlerin büyük devletlerin korumasını istemesi

---

Gerçek Yüzü (ÇOK ÖNEMLİ)​

Manda ve himaye,

Sömürgeciliğin isim değiştirmiş hâlidir.

Amaç:

• Wilson İlkeleri’nde yer alan
  “Yenen devletler, yenilenlerden toprak ve savaş tazminatı almayacak”
  maddesini delmek

Fikir Babaları:

• 
  İngiltere
• 
  Fransa

Paris Barış Konferansı’nda resmileştirildi.

---

Sömürgecilik – Manda ve Himaye Karşılaştırması​

Sömürgecilik	Manda ve Himaye
Zorla el koyma	“Koruma” adı altında el koyma
Açık ve sert	Diplomatik ve örtülü
Sömürü açık	“Medeniyet götürme” kılıfı

LGS Yorumu:

İkisi de bağımsızlığı yok eder, sadece yöntemi farklıdır.

---

Türk İstiklal Mücadelesi ve Manda – Himaye​

Kurtuluş Savaşı sürecinde:

• Bazı cemiyetler ve kişiler
• Osmanlı’nın kurtuluşunu İngiltere veya ABD mandasında görmüştür.

Mustafa Kemal ve Temsil Heyeti

Bu fikre kesin olarak karşı çıkmıştır.

---

Kongre Kararları (EZBER TABLO)​

Kongre	Karar	Önemi
Erzurum Kongresi	Manda ve himaye ilk kez reddedildi	Milli duruş başladı
Sivas Kongresi	Manda ve himaye kesin olarak reddedildi	Tam bağımsızlık tescillendi

Slogan:

“Ya İstiklal Ya Ölüm!”

---

Türk İnkılabı Açısından Önemi​

Tam bağımsızlık hedefi netleşti.

Türk milleti, hiçbir devletin mandası veya himayesi altına girmedi.

Kurtuluş Savaşı’nın fikrî temeli oluşturuldu.

Misak-ı Millî, bu anlayışın belgesi oldu.

---

LGS İÇİN ALTIN ANALİZ NOTLARI​

Tam Bağımsızlığa Aykırıdır

• Manda ve himaye → başka devletin kontrolü
• Bu yüzden tam bağımsızlıkla bağdaşmaz.

Milli Egemenliği Zedeler

• Kendi kararını veremeyen millet → egemen değildir.

Neden Reddedildi?

• “Ya istiklal ya ölüm” anlayışı
• Hiçbir devletin koruması kabul edilmedi.

---

SORU ÇÖZDÜREN ANAHTAR KELİMELER​

Soruda “manda ve himaye reddedildi” diyorsa →

Tam Bağımsızlık

Ulusal Bağımsızlık

Soruda İngiliz Muhipleri veya Wilson Prensipleri Cemiyeti geçiyorsa →

Manda ve himayeyi savunan (zararlı) cemiyetler

---

EZBER CÜMLESİ (ALTIN DEĞERİNDE)​

Manda ve himaye, bağımsızlığı kaybetmenin süslü adıdır.

Şiir “Ya İstiklal Ya Ölüm”
Manda dediler, himaye istediler,
Milletin iradesini yok saydılar.
Sivas’ta, Erzurum’da karar verildi,
Bağımsızlık için yola çıkıldı.
Misak-ı Milli ufukta parladı,
Tam bağımsızlık şiarımız oldu.
Ya istiklal ya ölüm haykırışıyla,
Cumhuriyetin temeli burada kuruldu

Okumaya devam et...