Mütekabiliyet Kavramı İnfografik Görsel

[Engin Demirci]

Mütekabiliyet Kavramı İnfografik ders notu

mütekabiliyetİndir

Mütekabiliyet (Karşılıklılık)​

LGS Ders Notu​

---

1. Mütekabiliyet Nedir?​

Mütekabiliyet, devletler arası ilişkilerde karşılıklılık ilkesidir.

Bir devlet:

başka bir devlete nasıl davranıyorsa,

ondan da aynı davranışı görmeyi bekler.

Kısa Tanım (Ezber):

“Sen bana nasıl davranırsan, ben de sana öyle davranırım.”

---

Dayandığı Temel İlke​

Devletlerin Eşitliği (Egemenlik Eşitliği)

• Hiçbir devlet, başka bir devletten üstün değildir.
• Her devlet eşit haklara sahiptir.

LGS Yorumu:

Mütekabiliyet varsa → eşitlik ve bağımsızlık vardır.

---

Türk Dış Politikasında Mütekabiliyet​

Atatürk Dönemi Türk dış politikası şu temellere dayanır:

• 
  Barış
• 
  Tam bağımsızlık
• 
  Mütekabiliyet

Türkiye:

• Kendisine saygı gösterene, aynı saygıyı göstermiştir.
• Haksızlığa karşı eş değer tepki vermiştir.

Anlamı:

Mütekabiliyet, ne boyun eğmektir ne saldırganlıktır;
eşit duruştur.

---

Lozan Barış Antlaşması ve Mütekabiliyet​

(LGS’de EN ÇOK ÇIKAN YER)​

Lozan’da Türkiye’nin temel tavrı:

“Hiçbir devlet bizden fazla hakka sahip olamaz.”

Mütekabiliyet;

• Azınlıklar
• Ticaret
• Konsolosluk
• Gümrük
• Vatandaşlık
  konularında esas alınmıştır.

---

Uygulama Örnekleri (Ezberlik)​

Konu	Mütekabiliyet Uygulaması
Azınlık Hakları	Türkiye’deki azınlıklara verilen haklar kadar, diğer ülkelerdeki Türk azınlıklara da hak verilmesi
Gümrük Vergileri	Türk mallarına ek vergi → Türkiye’den de aynı oranda vergi
Vize	Türk vatandaşına vize → karşı ülke vatandaşına da vize
Yabancı Hakları	Türkiye’de yabancıya tanınan hak Türk’e de aynı hak

LGS Altın Nokta:

Azınlıklar + Lozan + karşılıklılık → MÜTEKABİLİYET

---

LGS İÇİN ANALİZ NOTLARI​

Tam Bağımsızlık Göstergesidir

• Dayatmayı reddetmek
• Eşit hak istemek
  
  
  Bağımsız ve onurlu devlet

Milli Egemenlikle İlişkili

• Kararları başkası değil, devletin kendisi verir.

İç İşlerine Karışmayı Önler

• Özellikle Lozan’da
• Avrupa devletlerinin azınlıklar üzerinden baskı kurmasını engellemiştir.

Diplomatik Nezaket de İçerir

• Mütekabiliyet sadece sertlik değil,
• Dostlukta da aynı nezaketi göstermek demektir.

---

SORU ÇÖZDÜREN ANAHTAR KELİMELER​

Metinde şunlar geçiyorsa:

• “karşılıklı”
• “eşit haklar”
• “aynı uygulama”
• “eşitlik ilkesi”

Cevap: MÜTEKABİLİYET

---

EZBER CÜMLESİ (TEK ATIŞ)​

Mütekabiliyet, bağımsız devletlerin eşitler arası ilişki kuralıdır.

Şiir: Karşılıklılık İlkesi

Lozan’da yükseldi eşitlik sesi,
Haklar verildiyse alınır gerisi.
Bir devlet ne tanırsa karşıya,
Aynı hak döner Türkiye’ye.
Bağımsızlık yolunda sağlam adım,
Mütekabiliyetle güçlendi yarın.
Eşitlik ilkesiyle kuruldu düzen,
Cumhuriyetle taçlandı milletin özlem.

Okumaya devam et...