Osmanlı Taşra Teşkilatı İnfografik Görsel

[Engin Demirci]

Osmanlı Taşra Teşkilatı İnfografik Ders Notu



https://drive.google.com/file/d/1hHi4gWxXi_jswkNjXe7_NK0TOuBzMtVg/view?usp=sharing

---

OSMANLI’DA TAŞRA TEŞKİLATI​

1. Tanım​

Osmanlı Devleti’nde başkent İstanbul dışındaki tüm topraklara Taşra denirdi.
Devlet, merkezi otoriteyi en uzak köye kadar ulaştırmak için taşra teşkilatını kurmuştur.

Amaç:

• Ülkeyi düzenli yönetmek
• Vergi toplamak
• Güvenliği sağlamak
• Adaleti uygulamak

Kısaca:
Merkez karar alır → Taşra uygular

---

2. İdari Birimler (Büyükten Küçüğe)​

1⃣ Eyalet (Beylerbeylik)​

• En büyük taşra birimidir.
• Başında Beylerbeyi bulunur.
• Hem idari hem askerî yetkilere sahiptir.
• Eyalette güvenlikten subaşı, adaletten kadı sorumludur.

İlk büyük eyalet:

• I. Murat → Rumeli Beylerbeyliği
• Yıldırım Bayezid → Anadolu Beylerbeyliği

---

2⃣ Sancak (Liva)​

• Eyaletin alt birimidir.
• Başında Sancakbeyi vardır.
• Güvenlik ve askerî işlerden sorumludur.
• Adalet işlerine kadı bakar.

---

3⃣ Kaza​

• Sancağın alt birimidir.
• Başında Kadı bulunur.
• Kadı hem adalet işlerine bakar hem de yerel yönetimde etkilidir.
• Güvenlikten subaşı sorumludur.

Önemli Bilgi:
Kazalarda kadı hem hâkim hem yönetici gibidir.
Bu durum yargının güçlü olduğunu gösterir.

---

4⃣ Köy​

• En küçük idari birimdir.
• Yönetim → Köy kethüdası
• Güvenlik → Yiğitbaşı
• Adalet → Kadı naibi

---

3. Taşra Teşkilatının Temel Direği: Tımar Sistemi​

Taşra yönetiminin ekonomik ve askerî temelidir.

• Topraklar hizmet karşılığı askerlere ve memurlara verilirdi.
• Tımar sahipleri vergileri toplardı.
• Topladıkları vergilerle cebelü adı verilen atlı asker yetiştirirlerdi.
• Devlet hazinesinden para çıkmadan ordu hazır olurdu.

Tımar sistemi sayesinde:

Güvenlik sağlandı

Üretim devam etti

Devlet masrafsız asker yetiştirdi

---

4. Eyalet Türleri​

Salyanesiz Eyaletler​

• Tımar sistemi uygulanır.
• Vergiler dirlik sistemiyle toplanır.
• Genellikle merkeze yakın yerlerdir.
  (Anadolu, Rumeli gibi)

Salyaneli Eyaletler​

• Tımar sistemi uygulanmaz.
• Vergiler yıllık olarak nakit toplanır.
• İltizam sistemi uygulanır.
• Genellikle merkeze uzak yerlerdir.
  (Mısır, Yemen, Tunus gibi)

---

5. Taşra Teşkilatının Önemi​

Merkezi otorite güçlendi.

Halkın can ve mal güvenliği sağlandı.

Vergi düzeni kuruldu.

Osmanlı geniş toprakları kontrol altında tuttu.

---

SINAV İPUÇLARI​

En büyük taşra birimi → Eyalet

Kadı hem hâkim hem yerel yöneticidir

Tımar sistemi → Salyanesiz eyaletlerde uygulanır

Salyaneli eyaletlerde iltizam vardır

Okumaya devam et...