TEŞVİK-İ SANAYİ KANUNU DERS NOTU
Ders Notu | 8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
Tarih: 28 Mayıs 1927
Alan: Ekonomi Alanındaki İnkılaplar
Anahtar Kavram: Sanayileşme • Yerli Üretim • Ekonomik Kalkınma
Teşvik-i Sanayi Kanunu Nedir?
Teşvik, desteklemek ve özendirmek anlamına gelir.
Sanayi, ham maddelerin işlenerek yeni ürünlere dönüştürülmesidir.
Teşvik-i Sanayi Kanunu, özel girişimcilerin fabrika kurmasını ve üretim yapmasını desteklemek amacıyla
28 Mayıs 1927’de çıkarılmıştır.
Kısacası: Devlet, özel sektöre
“Üretim yap, fabrika kur; ben de sana destek olayım.” mesajını vermiştir.
Neden Çıkarıldı?
Uzun süren savaşlar ekonomiyi olumsuz etkiledi.
Fabrika sayısı çok azdı.
Sermaye yetersizdi.
Yetişmiş teknik eleman eksikti.
Yabancı ürünler piyasada yaygındı.
Yerli sanayi geliştirilmek isteniyordu.
Kanunla Sağlanan Destekler
Fabrika kuracak girişimcilere kolaylık sağlandı.
Devlet arazilerinden yararlanma imkânı verildi.
Vergi muafiyetleri ve vergi kolaylıkları getirildi.
Taşımacılıkta indirimler sağlandı.
Makine ve sanayi araçlarının ithali kolaylaştırıldı.
Yerli üreticinin yabancı ürünlerle rekabet etmesi desteklendi.
Amaçları
Sanayileşmeyi hızlandırmak.
Yeni fabrikalar kurulmasını sağlamak.
Yerli üretimi artırmak.
Dışa bağımlılığı azaltmak.
Yeni iş alanları oluşturmak.
Millî ekonomiyi güçlendirmek.
Önemi ve Sonuçları
Özel sektör desteklenmeye çalışıldı.
Yerli sanayi gelişmeye başladı.
Millî ekonomi anlayışı güçlendi.
Sanayileşme için önemli bir adım atıldı.
Ancak beklenen başarı tam olarak sağlanamadı.
Bunun üzerine devlet ekonomide daha aktif rol almaya başladı.
Beklenen Başarı Neden Sağlanamadı?
Özel sektörün sermayesi yetersizdi.
Teknik eleman sayısı azdı.
Makine ve teknoloji eksikliği vardı.
1929 Dünya Ekonomik Bunalımı ekonomiyi olumsuz etkiledi.
Büyük sanayi yatırımları için yeterli girişimci bulunmuyordu.
Bu gelişmeler sonucunda
Devletçilik İlkesi doğrultusunda devlet fabrikalar kurmaya başladı.
İzmir İktisat Kongresi ile İlişkisi
İzmir İktisat Kongresi’nde yerli üretimin ve sanayinin geliştirilmesi hedeflenmişti.
Teşvik-i Sanayi Kanunu, bu hedefleri uygulamaya geçirmek amacıyla çıkarılmıştır.
Tarihî Süreç
17 Şubat 1923
İzmir İktisat Kongresi toplandı.
Yerli sanayinin geliştirilmesi kararlaştırıldı.
28 Mayıs 1927
Teşvik-i Sanayi Kanunu çıkarıldı.
Özel sektör desteklendi.
1929
Dünya Ekonomik Bunalımı yaşandı.
Devletçilik politikası önem kazandı.
Akılda Kalsın!
28 Mayıs 1927
Fabrika kurana destek
Yerli üretim
Sanayileşme
Devletçilik
Hangi Atatürk İlkesiyle İlgilidir?
Devletçilik İlkesi
Özel sektör desteklenmiş, ancak yetersiz kalınca devlet ekonomiye daha fazla müdahale etmiştir.
Ayrıca;
Milliyetçilik → Yerli üretimin desteklenmesi
Bağımsızlık anlayışı → Dışa bağımlılığı azaltma
amaçlarına da hizmet etmiştir.
Sınav Dedektifi
28 Mayıs 1927’de çıkarıldı.
Özel girişimcileri destekledi.
Yerli sanayi geliştirilmeye çalışıldı.
Beklenen başarı tam sağlanamadı.
Sonrasında Devletçilik İlkesi önem kazandı.
Sınav İpucu
Teşvik-i Sanayi Kanunu, ilk olarak özel girişimcileri desteklemeyi amaçlamıştır. Ancak özel sektörün sermaye ve teknik imkânlarının yetersiz kalması ile 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın etkileri sonucunda devlet ekonomide daha etkin rol üstlenmiş ve Devletçilik İlkesi uygulanmaya başlanmıştır.
Sınavda Karıştırılanlar
Teşvik-i Sanayi Kanunu ile devlet bütün fabrikaları kurmuştur.
Hayır. İlk amaç özel sektörü desteklemekti. Devlet daha sonra ekonomide etkin rol almaya başlamıştır.
Kanun yalnızca tarımı geliştirmek için çıkarılmıştır.
Hayır. Temel amacı sanayileşmeyi hızlandırmak ve yerli üretimi artırmaktır.
Teşvik-i Sanayi Kanunu hukuk alanında yapılan bir inkılaptır.
Hayır. Ekonomi alanında yapılan bir inkılaptır.
Mini Özet
28 Mayıs 1927’de çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu ile özel girişimcilerin fabrika kurması ve yerli üretim yapması desteklenmiştir. Vergi kolaylıkları, arazi desteği ve ulaşım indirimleri sağlanmış; sanayileşmenin hızlandırılması amaçlanmıştır. Ancak sermaye yetersizliği ve 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı nedeniyle beklenen başarı tam olarak sağlanamamış, bunun üzerine Devletçilik İlkesi doğrultusunda devlet ekonomide daha etkin rol üstlenmiştir.
Alternatif Başlıklar
- Teşvik-i Sanayi Kanunu | Konu Anlatımı ve Ders Notu
- Teşvik-i Sanayi Kanunu (28 Mayıs 1927) | İnfografik
- Teşvik-i Sanayi Kanunu Nedir? | Konu Özeti
- Ekonomi Alanındaki İnkılaplar | Teşvik-i Sanayi Kanunu
- Atatürk Dönemi Ekonomik İnkılapları | Teşvik-i Sanayi Kanunu
- Sanayileşme ve Yerli Üretim | Teşvik-i Sanayi Kanunu
- Teşvik-i Sanayi Kanunu | MEB Uyumlu İnfografik
- Teşvik-i Sanayi Kanunu | Öğrenci Dostu Ders Notu
Okumaya devam et...